Dofinansowanie do zakupu mieszkania lub wynajmu (czynsz) dla osoby niepełnosprawnej – PFRON, dopłaty 2026

Osoby z niepełnosprawnością w Polsce mogły skorzystać z różnych form wsparcia mieszkaniowego – zarówno przy zakupie mieszkania, jak i jego wynajmie. W ostatnich latach funkcjonowały programy oferujące nawet ponad 150 tys. zł dopłaty, jednak w 2026 roku sytuacja uległa zmianie.

Istotną kwestią w kontekście zakupu lub wynajmu mieszkania dla osoby niepełnosprawnej jest zapewnienie odpowiednich warunków oraz komfortu, bezpieczeństwa i dobrej jakości życia. Wybór lokalu dostosowanego do ograniczeń osoby niepełnosprawnej, lub dostosowanie pomieszczeń do wymogów, w efekcie przekłada się na lepsze samopoczucie i poczucie bezpieczeństwa. W świetle tych potrzeb istnieją różnorodne programy i formy dofinansowania, które mają na celu wspieranie zakupu lub remontów domów dla osób niepełnosprawnych. Jakie masz możliwości i z jakich dopłat możesz skorzystać? W 2026 roku pojawiły się ważne zmiany!

Program „Samodzielność – Aktywność – Mobilność!” Mieszkanie dla Absolwenta (dopłaty PFRON) – czy jest nadal dostępny?

Do końca 2025 roku osoby z niepełnosprawnościami mogły składać wnioski w ramach programu “Samodzielność – Aktywność – Mobilność” (moduł “Dostępne mieszkanie”).

Program ten umożliwiał:

• sprzedaż dotychczasowego mieszkania niedostosowanego do potrzeb,
• zakup nowego lokalu bez barier architektonicznych
• uzyskanie dopłaty nawet do 151 tys. zł.

Rada Nadzorcza Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych uchwałą nr 12/2025 RN PFRON z dnia 15 października 2025 r. postanowiła zakończyć z dniem 31 grudnia 2025 r. realizację programu „Samodzielność – Aktywność – Mobilność! Mieszkanie dla absolwenta”.

Nabór wniosków został zakończony 31 grudnia 2025. Program nadal funkcjonuje ale dotyczy to tylko osób, które wcześniej złożyły wnioski.

Dofinansowanie do wynajmu mieszkania – program “Aktywny samorząd” (NOWOŚĆ 2026)

W 2026 roku pojawiło się nowe rozwiązanie dla osób z niepełnosprawnościami, które nie mogą pozwolić sobie na zakup mieszkania. W ramach programu “Aktywny samorząd” wprowadzono możliwość uzyskania wsparcia na:

• wynajem mieszkania,
• zmianę mieszkania na bardziej dostępne.

WAŻNE: Należy jednak pamiętać, że program nie obejmuje zakupu nieruchomości.

Kto może skorzystać z dopłat do wynajmu?

Dofinansowanie może otrzymać osoba pracująca bądź aktywnie poszukująca pracy (którą podejmie w trakcie trwania dofinansowania), posiadająca znaczny stopień niepełnosprawności (w przypadku osób z niepełnosprawnością narządu słuchu i wzroku – umiarkowany stopień), nie posiadająca własnego samodzielnego mieszkania i przedstawi umowę wynajęcia mieszkania spełniającego kryteria dostępności dla beneficjenta. Na pomoc może liczyć każdy absolwent szkoły podstawowej, ponadpodstawowej lub szkoły wyższej, ukończonej w okresie 60 miesięcy przed dniem złożenia wniosku, bądź osoba, która opuściła w okresie 60 miesięcy przed złożeniem wniosku rodzinę zastępczą, dom dziecka lub placówkę opiekuńczo-wychowawczą. 

Pierwsze 12 miesięcy dofinansowania obejmuje okres aktywnego poszukiwania pracy lub utrzymania podjętej już pracy – w tym czasie beneficjent nie musi być zatrudniony. Od 13 do maksymalnie 36 miesiąca wsparcia należy wykazać zatrudnienie, aby otrzymać dofinansowanie.

Jaka jest wysokość dofinansowania?

Wysokość dopłaty zależna jest od lokalizacji wynajmowanego mieszkania oraz tego czy osoba porusza się za pomocą wózka.

Dofinansowanie zmniejsza się stopniowo w ciągu 36 miesięcy i odpowiednio wynosi:

• od 1 do 12 miesiąca – 100% kosztów najmu mieszkania;
• od 13 do 24 miesiąca – 70% kosztów najmu mieszkania;
• od 25 do 36 miesiąca – 40% kosztów najmu mieszkania.

Maksymalne miesięczne kwoty dofinansowania w lokalizacji wynajmowanego mieszkania (wartości ustalone według danych na dzień 31.03.2026. Obowiązują do 30.06.2026):

źródło: https://www.pfron.org.pl/aktualnosci/szczegoly-aktualnosci/news/maksymalne-kwoty-dofinansowania-w-2-kwartale-2026-roku-w-ramach-programu-aktywny-samorzad-mod/

Procedura składania wniosku

Wnioski należy złożyć w wersji elektronicznej w Systemie Obsługi Wsparcia finansowanego ze środków PFRON (SOW): https://sow.pfron.org.pl/. Poprawnie uzupełniony wniosek musi zostać podpisany z użyciem podpisu elektronicznego bądź profilu zaufanego/tymczasowego.

Pracownicy samorządów powiatowych oferują pomoc techniczną przy składaniu wniosków, w tym wsparcie w obsłudze urządzeń elektronicznych. Dostępna jest również infolinia pod numerem 800 889 777.

Termin składania wniosku

Wnioski można składać przez cały czas trwania programu, jednak nie później niż do 4 grudnia 2026 roku lub do momentu wyczerpania dostępnych środków w budżecie programu.

Dopłaty do zakupu mieszkania – czy w 2026 taka możliwość jest dostępna?

Jednym z mniej znanych, ale bardzo ważnych elementów programu “Aktywny samorząd” jest wsparcie przy zamianie mieszkania na takie, które będzie dostosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnością. Nie chodzi tutaj o remont bądź drobne przeróbki, ale o sytuację, w której obecne mieszkanie się “nie sprawdza” – na przykład znajduje się na piętrze bez windy, ma wąskie przejścia, wysokie progi albo łazienkę, z której trudno bezpiecznie korzystać.

Dopłaty do zakupu mieszkania realizowane są przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) w ramach Programu „Aktywny samorząd” Moduł III Zadanie 1. Nabór wniosków ruszył 2 kwietnia.

Program dotyczy osób posiadających mieszkanie, które nie jest dostosowane. Nie obejmuje zakupu nowego mieszkania, ale może pomóc w pokryciu kosztów związanych z samą zmianą mieszkania takich jak:

• kosztów przeprowadzki;
• opłat administracyjnych lub formalnych związanych ze zmianą mieszkania;
• różnic kosztowych wynikających z konieczności wyboru bardziej dostępnego lokalu.

Warto wiedzieć, że zamiana mieszkania to rozwiązanie dla konkretnych sytuacji – nie jest to powszechna forma wsparcia jak dopłata do wynajmu jednak dla osób, które na co dzień zmagają się z barierami architektonicznymi może być kluczowym krokiem do większej niezależności i poprawy jakości życia.

Kto może ubiegać się o dopłatę do zamiany mieszkań w 2026 roku?

• osoby, które posiadają znaczny stopień niepełnosprawności;
• osoby do 16 roku życia, posiadające orzeczenie o niepełnosprawności oraz dysfunkcję narządu ruchu. Ich stan zdrowia stanowi mocną przeszkodę w swobodnym poruszaniu się po mieszkaniu, lub stanowi utrudnienie w dostaniu się lub wyjściu z budynku;
• osoby posiadające znaczny lub umiarkowany stopień niepełnosprawności, a w przypadku osób do 16. roku życia – orzeczenie o niepełnosprawności, w tym także osoby z dysfunkcją narządu wzroku (całkowitą lub niemal całkowitą utratą wzroku).

W niektórych sytuacjach konieczne może być także przedstawienie zaświadczenia lekarskiego.

Dodatkowo osoby ubiegające się o dopłaty do mieszkań z PFRON powinny posiadać tytuł prawny do lokalu – w formie prawa własności lub spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. Wymagane jest również dostarczenie dokumentacji fotograficznej ukazującej bariery architektoniczne występujące w mieszkaniu lub budynku.

Aktualne kwoty dopłat do mieszkań dla OzN od PFRON (1 kwietnia 2026)

1 kwietnia PFRON opublikował na swojej stronie internetowej komunikat, w którym określono maksymalne kwoty dofinansowania na II kwartał 2026 r., dostępne w poszczególnych jednostkach samorządu terytorialnego. Wskazane wartości będą obowiązywać do 30 czerwca 2026 r.

Maksymalne kwoty w ramach Programu „Aktywny samorząd” Moduł III Zadanie 1 przedstawiają się następująco:

Dane pochodzą z komunikatu PFRON z dnia 01.04.2026 r.

Jak wygląda ocena wniosku?

Każdy przypadek rozpatrywany jest indywidualnie. Kluczowe znaczenie ma pokazanie, że obecne mieszkanie faktycznie stanowi barierę. W praktyce oznacza to konieczność opisania swojej aktualnej sytuacji, przedstawienia dokumentacji (np. zdjęć, opinii) oraz uzasadnienia, dlaczego zmiana mieszkania poprawi samodzielność.

Ograniczenia w życiu codziennym w związku z niepełnosprawnością w odniesieniu do mieszkań/domów

Osoby z ograniczoną sprawnością fizyczną często napotykają różnorodne trudności w codziennym życiu, zwłaszcza w swoim miejscu zamieszkania. Wiele powszechnych elementów w domach i mieszkaniach nie zostało zaprojektowanych z myślą o ich potrzebach, co może prowadzić do wielu problemów. Oto niektóre z nich:

• Ograniczona mobilność w budynkach: Wąskie przejścia, wysokie progi, schody oraz brak wind i poręczy stanowią poważne przeszkody dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich lub z trudnościami w chodzeniu, utrudniając im codzienne funkcjonowanie w domu.
• Niewystarczająca adaptacja łazienki: Standardowe łazienki rzadko są odpowiednio przystosowane do potrzeb osób z ograniczoną mobilnością. Brak specjalistycznych uchwytów, regulowanych toalet czy przestronnych pryszniców może utrudniać codzienne korzystanie z łazienki.
• Problemy z dostępem do kuchni i umywalki: Niskie blaty robocze oraz umywalki w kuchniach mogą stanowić poważne wyzwanie dla osób na wózkach inwalidzkich. Trudności w dostępie do tych podstawowych elementów mogą znacznie ograniczać samodzielność i wygodę użytkowników.
• Sypialnia bez odpowiednich udogodnień: Wysokie łóżka, trudny dostęp do szafek nocnych lub niewygodne materace mogą utrudniać osobom z niepełnosprawnościami spokojny sen oraz poruszanie się po sypialni.
• Ogród i przestrzeń na świeżym powietrzu: Osoby z ograniczoną mobilnością mogą napotkać trudności w poruszaniu się po ogrodach czy podwórkach, jeśli nie zostały one odpowiednio dostosowane – wąskie ścieżki, nierówne nawierzchnie czy brak poręczy stają się barierami nie do pokonania.
• Niedostosowane meble: W codziennych czynnościach pomocne mogą być meble specjalistyczne, takie jak regulowane łóżka czy krzesła z odpowiednim podparciem. Ich brak może znacznie utrudnić funkcjonowanie w przestrzeni domowej.
• Niedostateczne oznakowanie: Brak odpowiednich oznaczeń w postaci czytelnych napisów, symboli lub wskaźników dźwiękowych przy urządzeniach może stanowić barierę dla osób z dysfunkcjami wzroku czy słuchu, uniemożliwiając im efektywne korzystanie z tych przedmiotów.
• Trudności w przechowywaniu rzeczy: Niewłaściwie zaprojektowane miejsca przechowywania, takie jak zbyt wysokie półki, wąskie szafy czy trudno dostępne spiżarnie, mogą stanowić problem dla osób z ograniczoną mobilnością, utrudniając dostęp do potrzebnych przedmiotów.

Podsumowanie

Program „Aktywny samorząd” oferuje dopłaty dla osób z niepełnosprawnościami, umożliwiając im zmianę mieszkania na takie, które jest dostosowane do ich potrzeb, pozbawione barier architektonicznych i umożliwia samodzielne opuszczenie budynku. Dofinansowanie skierowane jest do osób poruszających się na wózkach inwalidzkich, posiadających orzeczenie o niepełnosprawności, które napotykają trudności w codziennym funkcjonowaniu z powodu nieodpowiedniego przystosowania swojego miejsca zamieszkania.

Wysokość wsparcia zależy od lokalizacji nowego mieszkania, a wnioski można składać za pośrednictwem systemu online, co umożliwia wygodne i bezpieczne załatwienie formalności. Termin składania wniosków upływa 4 grudnia 2026 roku lub wcześniej, jeśli budżet programu zostanie wyczerpany. Program ma na celu poprawę jakości życia osób z niepełnosprawnościami, zapewniając im łatwiejszy dostęp do przestrzeni życiowej bez barier.